يادداشتي بر مجموعه داستان  دگمه هاي بي رنگ ، نوشته حسن فرهنگ فر

اين آدمها كنار ما هستند

زماني كه بازتاب آگاهي جمعي در يك اثر نمايان مي شود نقد اثر هنري از لحاظ محتوا معنا پيدا مي كند بدين معني كه سعي مي شود عناصر اجتماعي در يك اثر كشف شود و به آگاهي جمعي موجود در جامعه ارتباط پيدا كند. هرچند امروزه اين گونه آثارهنري از درجه متوسط برخوردارند اما دليلي نمي شود كه آنان را كم ارزش و يا بي ارزش خواند. مجموعه داستان  دگمه هاي بي رنگ جز اين دسته از داستان ها است. داستان هاي كوتاهي كه مي توان به راحتي عناصر اجتماعي را از ميان آنان بيرون كشيد. موضوعاتي آشنا و قابل باور كه هر روز با آنان روبه رو مي شويم و در نهايت به كشف مقاصد آشكار و چه بسا پنهاني مي رسيم كه در لا به لاي خطوط داستان ها بيان شده و شكل زندگي انسان امروز را مي سازند.

هفده داستان كوتاه در اين مجموعه بيان جامعه اي است كه در آن زندگي مي كنيم.

. . . 

             چاپ شده در نگره                                                    

          نقد ادبیات داستانی - دفتر اول                                            

                                    ۱۳۸۵   پاييز                                                       

زن در مترو

امروز حسي پرتلاطم و آرام داشتم. چيزي مثل خواستن و نتوانستن. چيزي كه نمي داني چيست و انگار با نگاهي جستجوگرانه به اطرافت مي خواهي آن را كشف كني. اما تنها چيزي كه مي بيني آدمهايي هستند كه به سرعت از كنارت رد مي شوند و بعضي از آنها در هواي دم كرده و گرم تاكسي و مترو با تو همسفر مي شوند. رنگها همه تيره است. عين خاك ايران كه انگار از زمان هاي دور تا به امروز سياه پوش بوده و ما ايرانيان فقط روزهاي طلايي اش را به ياد داريم و چشمانمان بر روي اين همه سياهي بسته است. دختركان جوان توي مترو يا كتابي در دست داشتند و يا با موبايل حرف مي زدند. مادرها و بچه ها، پيرزن ها و ميانسالان هم در ترن بودند. همگي با نگاه هايي شيشه اي كه به روبرو خيره شده. در آن ميان زني روسري هاي رنگي را از توي ساكي سياه بيرون مي كشيد و مي گفت:« روسري هاي رنگي دارم؛ نخي و خنك»؛ اما انگار امروز كسي به رنگ كاري نداشت. . . .

غول ها هم گريه مي كنند

شايد ديدن فيلم  وقتي  نيچه گريه كرد باعث شد تا دوباره سري به كتاب غروب بتها بزنم. و اين جمله درون فيلم را به ياد بياورم كه:«غول ها هم گريه مي كنند.»

پس به ياد اين غول تنها، چند جمله از كتاب غروب بتها را در اينجا مي آورم:

• « براي زيستن يا حيوان مي بايد بود يا خدا.» اين گفته ي ارسطو است و مورد سوم را از قلم انداخته است: هر دو مي بايد بود، يعني – فيلسوف.
  
• ياور خود باش تا همه ياورت باشند. ‌‍‌نخستين اصل دوستي.
  
• از كرده هاي خويش هيچ هراسان مباش و بي سرپرستِ شان مگذار! – پشيماني كار پسنديده اي نيست.
  
• هنرمند، آن گونه كه من دوست مي دارم، آدمي است كه چشم داشت چنداني ندارد: او به راستي دو چيز مي خواهد و بس: نان اش و هنرش.
  
•  فرمول من براي شادكامي: يك آري، يك نه، يك خط راست، يك هدف . . .

. . .

چهلمین نامه  

برگرفته از چهل نامه ی كوتاه به همسرم 
اثر: نادر ابراهيمی

 

بانوي من!

يك روز عاقبت قلبت را خواهم شكست _ يك روز عاقبت.
نه با سفري يك روزه
نه با سفري بلند
بل با آخرين سفر
يك روز عاقبت قلبت را خواهم شكست _ يك روز عاقبت.
نه با كلامي كم توشه از مهرباني
نه با سخني تو بيخ كننده
بل با آخرين كلام.
يك روز عاقبت قلبت را خواهم شكست _ يك روز عاقبت.
تو بايد بداني عزيز من
بايد بداني كه دير يا زود _ اما،
ديگر نه چندان دير_ قلبت را خواهم شكست؛
و كاري جز اين هم نمي توان كرد.
اما اينك،
عليرغم اين شكستن محتوم قريب الوقوع
كه مي دانم همچون درهم شكستن چلچراغي بسيار ظريف و عظيم،
فرو ريخته از سقفي بسيار رفيع خواهد بود
آنچه از تو مي خواهم
و بسياري از ياران، از يارانشان خواسته اند
اين است كه بر مرده ام دل نسوزاني،
اشك بر گورم نريزي،
و خود را يكسره به اندوهي گران و ويرانگر وانسپاري
...

با تشكر از سايت ادبكده

درسهايي از ادبيات

همه ي ما از خواندن يك كتاب خوب لذت مي بريم. اگر شما يك خواننده ي سيري ناپذير و معتاد به خواندن باشيد درباره كتاب، شخصيت ها و اتفاقات رمان فكر مي كنيد. همچنين تلاش مي كنيد معنا و مفهوم رمان را بفهميد. اگر منتقد باشيد به رمان به شكل متفاوتي نگاه مي كنيد و آن را به روش هاي گوناگون تجزيه و تحليل مي كنيد. شايد اين سوالات را مطرح مي كنيد كه آيا اين رمان بزرگي است يا يك رمان پرطرفدار عامه پسند است؟ ويژگي هاي محتوايي اين رمان چيست كه آن را قابل قبول كرده است؟ نويسنده سعي كرده چه چيزهايي را در اين رمان نشان دهد؟ آيا مخاطب توانسته با اثر پيش رويش ارتباط برقرار كند؟ آيا نويسنده اوضاع و احوال جامعه را منعكس كرده است؟ و خيلي سوالات ديگر. اما  ممكن است شما يك خواننده معمولي باشيد كه با توصيه و اصرار دوستان كتابي را در دست بگيريد و بعد از ماه ها وقت صرف كردن آن را ناتمام رها كنيد. شايد هم از آن دست افراد باشيد كه با كتاب و كتابخواني كاملا بيگانه است و سالهاست كه كتاب را فقط از پشت ويترين مغازه ها ديده و از كنارش عبور كرده است.

شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۸۷

خاطره اي در درونم است

خاطره اي در درونم است

چون سنگي سپيد درون چاهي

سر ستيز با آن ندارم، توانش را نيز

برايم شادي است و اندوه.

در چشمانم خيره شود اگر كسي

آن را خواهد ديد.

غمگين تر از آني خواهد شد

كه داستاني اندوه زا شنيده است.

مي دانم خدايان انسان را

بدل به شي مي كنند، بي آنكه روح را از او بگيرند.

تو نيز بدل به سنگي شده اي در درون من

تا اندوه را جاودانه سازي

1916- آنا آخماتووا

نگاهي به وضعيت زنان معتاد هندوستان

اعتياد در همه دنيا يك شكل دارد

                                    نقدی بر کتاب "شبهای هند" نوشته آنتونیو تابوکی

                                        نگاهی پرتغالی به هندوستان!

                           براي خواندن ادامه مطلب لطفآ اينجا را كليك كنيد

نوروز امسال برايم متفاوت است. سال هاي گذشته اتاقي بود و خوابگاهي همراه با هفت سيني كوچك و دوستاني كه از همه جاي دنيا (ايران، هند، كره، ويتنام، ايتاليا، آمريكا، برزيل، سريلانكا، تاجيكستان، چين، فرانسه و ....) جمع بودند. كنار هم مي نشستيم و عكس مي انداختيم. ساعت اتاق هايمان را در آن روز با ايران تنظيم مي كرديم و منتظر مي شديم تا ثانيه شمار به جايي كه بايد، برسد. آن وقت لبخند توي چهره مان پخش مي شد و سال جديد را به هم تبريك مي گفتيم. تحويل سال نو در جايي كه پدر، مادر كنارت نباشند كمي غريب است و بي لطف. انگار در كنار آنان است كه نوروز معنا پيدا مي كند.

شايد براي همين است كه شلوغي خيابان، پياده رو ها، مغازه ها و حتي ترافيك اين روزها را دوست دارم. دوست دارم جزئي از اين شلوغي باشم. پا به خيابان بگذارم گل سنبل، سبزه، سمنو و شيريني بخرم و سفره امسال را  بچينم، به مادر و پدرم نگاه كنم و آرزو كنم كه اي كاش بيشتر از اين پير نشوند.

به اين سال ها نگاه مي كنم. سال هايي كه عيد را از پاي تلفن به آنان تبريك می گفتم و خوشحالم كه امسال را در كنارشان هستم. در كنار دوستانم  و تمام كساني كه دوستشان دارم.

                                          بهار بر همه شما مبارك